Design Patterns, Hit czy Kit?

Co to jest Wzorzec Projektowy (Design Pattern)?

Zacznijmy od garści teorii, czym w zasadzie jest wzorzec projektowy? Po co w ogóle coś takiego jak wzorzec projektowy?

W programowaniu obiektowym wzorzec projektowy jest to opis rozwiązania problemu. Dla powtarzalnych problemów opracowano sprawdzone w praktyce i uniwersalne rozwiązania opisujące zależności i powiązania między klasami i obiektami których “problem” dotyczy. Warto zaznaczyć, że nie skupiają się na funkcjonowaniu poszczególnych elementów.

Zalety Wzorców Projektowych

• bogatszy o wiedzę, łatwiej dostosujesz gotowe rozwiązania zamiast “wynajdywać koło na nowo”,
• usprawnia komunikację w zespole – podanie nazwy wzorca jest o wiele szybsze niż tłumaczenia całego algorytmu
• ułatwia tworzenie, utrzymanie i modyfikację kodu źródłowego
• znajomość daje dodatkowe punkty na rozmowach kwalifikacyjnych
  – nie tylko wykucie teorii, ale też zrozumienie i umiejętność dopasowania i zastosowania odpowiedniego wzorca
• standaryzacja kodu poprawia jego czytelność, a także wydajność
• wypróbowane rozwiązania problemów, mogą przyspieszyć proces rozwoju oprogramowania

Wady Wzorców Projektowych

• stosowanie wzorców projektowych bez dopasowania do kontekstu projektu
• stosowanie wzorców projektowych “na siłę” gdzie tylko się da, pomimo, że wystarczyłby prostszy kod
• nieumiejętne bądź nieodpowiednie zastosowanie wzorców, może przynieść negatywne skutki:
  • w samym działaniu kodu,
  • wydłużenie czasu tworzenia kodu,
  • utrudnić późniejsze jego utrzymanie.

Wzorzec Projektowy – Konstrukcja

Na Wzorzec Projektowy składają się jego cztery główne elementy:

• Nazwa – możliwie unikalna i opisująca idee wzorca.
• Problem – określenie warunków, w których zastosowanie wzorca ma sens oraz sposoby rozpoznawania takich sytuacji.
• Rozwiązanie – wskazówki implementacyjne połączone z opisem danego rozwiązania – relacje i powiązania poszczególnych klas i obiektów.
• Konsekwencja – zestawienie zalet i wad zastosowania wzorca

Wzorzec Projektowy – Podział

Podział wzorców projektowych w oparciu o dwa modele klasyfikacji wzorców przedstawione w „Inżynieria oprogramowania: Wzorce Projektowe” bazuje na kategoryzacji według zakresów stosowania wzorca (dla obiektów, czy dla klas) oraz rodzaju wzorca, opisując to co on robi. 

W wyniku tych kategoryzacji otrzymujemy podział na:

• Wzorce Strukturalne
  • Zachowując efektywność i elastyczność kodu, pozwala składać większe struktury z klas i obiektów
  • Adapter, Dekorator, Fasada, Kompozyt, Most, Pełnomocnik, Pyłek
• Wzorce Kreacyjne
  • Zwiększają elastyczność i ułatwiają ponowne wykorzystanie kodu. Są źródłem różnych narzędzi tworzenia obiektów
  • Budowniczy, Fabryka Abstrakcyjna, Metoda Wytwórcza, Prototyp, Singleton
• Wzorce Operacyjne/Czynnościowe
  • Podział zadań między obiektami i algorytmy
  • Łańcuch odpowiedzialności, Polecenie, Interpreter, Iterator, Mediator, Memento, Metoda Szablonowa, Obserwator, Strategia, Wizytator

Szerszy podział wzorców i więcej o samych wzorcach znajdziesz w eBooku, który możesz otrzymać klikając w okładkę poniżej. Konkretnymi wzorcami i ich analizą zajmę się w kolejnych wpisach.

Podsumowanie

W programowaniu nie ma jednego dobrego rozwiązania. Nie ma złotego środka do osiągnięcia celu. W każdym wypadku ważna jest równowaga i analiza zalet i wad. Warto się zastanowić, czy jest sens stosowania wzorca, czy może wystarczy prosty kawałek kodu który zrealizuje pożądaną logikę?

Zainteresował Cię materiał? Zapisz się do newslettera w prawym panelu, by być na bieżąco z kolejnymi opracowaniami wzorców oraz aktualnościami na blogu.

Opracowano na podstawie: “Design Patterns: Elements of Reusable Object-Oriented Software, ​ISBN 978-0-201-63361-0​.”